Demorosie, 54 reflecties over hoe we zelf onze democratie ontmantelen

Mijn eerste boek ontstond doordat ik me in 2010 afvroeg hoe het kon dat ondanks veel aandacht voor ‘goed bestuur’ vanaf eind twintigste eeuw en de voortdurende aandacht voor ‘leiderschap’ (en overal het opleidingsniveau opnam), er toch weer een grote financiële en bankencrisis was gekomen. In dat boek was de rode draad voor mij ‘slecht eigenaarschap’ op meerdere niveaus.

We zijn nu bijna vijftien jaar verder, en ik zie dat het patroon van onvoldoende verantwoordelijkheid nemen voor wat we hebben zich alleen maar verergerde: namelijk het bewaken van een redelijke balans tussen vrije markt en democratie die veel welvaart en welzijn brengt. Daar ben ik in een lange zomer wat dieper ingedoken. Demorosie is een boek geworden over afbrokkelende democratie en het verdwijnende evenwicht tussen democratie en vrije markt. Hoe wij in het vrije Westen zélf de bodem onder onze democratie wegspoelen en laten wegspoelen. En wat de gevolgen daarvan zijn in mondiale machtsverschuivingen, nationale politiek en de dagelijkse praktijk in de zorg en bij de sportvereniging.

In de reflecties wil ik laten zien hoe macht zonder echte tegenmacht ontspoort, hoe gelaagde technocratie aanspreekbaarheid laat verdwijnen, hoe deelbelangen het algemeen belang gijzelen, en waarom digitale platforms een nieuwe vorm van kolonisatie vormen. Het boek laat daarmee zien hoe we de volgende generaties tekortdoen als we democratie blijven zien als vanzelfsprekend bezit. Daarbij is Europa geen luxe, maar een noodzakelijke schaal om nationaal überhaupt vrijheid, veiligheid en welvaart te kunnen behouden.

Demorosie is een uitnodiging opnieuw te kijken naar onze democratische basiselementen: macht, tegenmacht, compromis en eerlijk delen. Het boek biedt geen makkelijke oplossingen, maar wel een helder kompas. Wie de democratische bodem wil versterken, moet eerst herkennen waarom die afbrokkelt. Dan kunnen we de oorzaken ook effectief oppakken.